Tiêu đề:
Tài sản của Elon Musk tụt xuống dưới mốc nghìn tỷ USD: Khi “vua công nghệ” và phe bán khống lại bước vào một ván cờ mới
Từ khóa:
Elon Musk, tài sản ròng, Forbes, SpaceX, Tesla, bán khống, cổ phiếu công nghệ, tỷ phú giàu nhất thế giới, short squeeze, thị trường chứng khoán
Mở bài
Có những con số nghe như chuyện ở hành tinh khác, và tài sản của Elon Musk luôn nằm trong số đó. Nhưng đến phiên giao dịch thứ Tư vừa qua, một cột mốc tưởng như chỉ mang tính biểu tượng đã xảy ra: tài sản cá nhân của Musk rơi xuống dưới 1.000 tỷ USD. Theo Forbes, giá trị tài sản ròng mới nhất của ông là khoảng 970,2 tỷ USD.
Dù vậy, nói Musk “mất ngôi” thì cũng hơi quá. Ông vẫn là người giàu nhất thế giới, bỏ xa người đứng thứ hai là Larry Page của Google với khoảng 284 tỷ USD. Nói cách khác, khoảng cách giữa Musk và phần còn lại vẫn rất xa, chỉ là ông đã không còn ở trên “đỉnh nghìn tỷ” như trước đó.
Vì sao Musk rơi xuống dưới mốc nghìn tỷ?
Nguyên nhân không quá phức tạp: cổ phiếu Tesla và SpaceX cùng giảm mạnh trong bối cảnh làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ lan rộng trên toàn cầu. Khi giá cổ phiếu đi xuống, tài sản của Musk – vốn phần lớn được gắn với cổ phần và quyền sở hữu doanh nghiệp – cũng bị kéo theo.
Điểm đáng chú ý là phần lớn tài sản của Musk không nằm ở tiền mặt sẵn sàng tiêu dùng, mà là ở cổ phiếu và cổ phần. Điều đó có nghĩa là, chỉ cần thị trường quay đầu tăng, khối tài sản của ông có thể bật trở lại rất nhanh. Nói vui một chút, Musk không “mất tiền” theo kiểu tiền rơi khỏi ví, mà là con số trên bảng giá đang lắc lư theo nhịp thị trường.
Trước đó, SpaceX vừa niêm yết IPO trong tháng này đã tạo ra một cú hích rất lớn, giúp tài sản của Musk từng vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD, lập kỷ lục chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Nhưng thị trường luôn có cách nhắc nhở rằng không có đỉnh cao nào là mãi mãi.
SpaceX và màn “đấu trí” với phe bán khống
Nếu chỉ là chuyện cổ phiếu giảm, có lẽ câu chuyện đã bớt kịch tính. Nhưng SpaceX còn kéo theo một “mặt trận” khác: phe bán khống.
Theo công ty phân tích dữ liệu Ortex Technologies, tỷ lệ vị thế bán khống đối với SpaceX đã tăng lên 13%, cao hơn nhiều so với mức 8% của ngày trước đó. Nói đơn giản, ngày càng có nhiều nhà giao dịch đặt cược rằng giá cổ phiếu SpaceX sẽ còn giảm tiếp.
Đây là một tín hiệu khá quan trọng. Sau khi SpaceX lên sàn, cổ phiếu đã từng tăng mạnh từ mức phát hành 135 USD lên đỉnh 225,64 USD, trước khi quay đầu giảm khoảng 30%. Khi thị trường chung rung lắc, phe bán khống lập tức nhập cuộc nhanh hơn dự kiến, giống như nhìn thấy một cơn gió ngược và quyết định giương buồm theo chiều đó.
Tuy nhiên, chơi trò bán khống SpaceX không hề dễ. Lý do rất rõ: định giá cao, lượng cổ phiếu lưu hành hạn chế, và đặc biệt là sự quan tâm mạnh mẽ từ cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức. Chưa kể, Musk từ lâu đã có lịch sử “đối đầu trực diện” với những người bán khống cổ phiếu của mình. Ai từng theo dõi ông cũng biết: đây không phải kiểu doanh nhân ngồi yên để thị trường muốn làm gì thì làm.
Vì sao bán khống SpaceX vừa hấp dẫn vừa nguy hiểm?
Ortex cho biết chỉ số phản ánh nhu cầu bán khống SpaceX so với nguồn cổ phiếu có thể vay để bán chỉ ở mức khoảng 1%. Đây là con số khá thấp nếu so với mức 14% từng ghi nhận khi cổ phiếu mới giao dịch. Ngoài ra, lượng cổ phiếu có thể cho vay hiện vào khoảng 39%, cao hơn mức gần 30% của tuần trước, nghĩa là thị trường vẫn còn “nguyên liệu” để tiếp tục vay mượn và bán khống.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: ít cổ phiếu tự do lưu hành hơn đồng nghĩa với rủi ro bị ép mua lại cao hơn. Nếu giá SpaceX bất ngờ tăng mạnh, những người đang bán khống có thể rơi vào thế bị động, buộc phải mua lại cổ phiếu để đóng vị thế, từ đó vô tình đẩy giá lên cao hơn nữa. Đây chính là kịch bản mà giới đầu tư gọi là short squeeze – một cú siết ngắn nhưng đủ làm đau đầu cả đám đông đang đặt cược vào chiều giảm.
Theo Peter Hillerberg, đồng sáng lập của Ortex, số lượng vị thế bán khống của SpaceX đã tăng với tốc độ “đáng kinh ngạc” chỉ trong vài tuần kể từ khi lên sàn. Hiện ước tính có khoảng 83 triệu cổ phiếu đang bị bán khống, trong khi khối lượng giao dịch bình quân mỗi ngày lên tới 270 triệu cổ phiếu. Con số đó cho thấy thị trường rất sôi động, nhưng cũng khiến cục diện trở nên cực kỳ nhạy cảm.
Nói cách khác, phe bán khống đang nhìn thấy cơ hội từ làn sóng giảm giá, nhưng họ cũng đang đứng trên một mặt sàn có thể sụt xuống bất cứ lúc nào nếu tâm lý nhà đầu tư đảo chiều.
Musk vẫn là Musk: giảm một nhịp không có nghĩa là hết đường
Với Elon Musk, biến động tài sản gần như là một phần của “nghề nghiệp”. Hôm nay giảm, mai tăng; hôm nay mất mốc nghìn tỷ, ngày mai có thể lấy lại. Đó là thực tế của một người sở hữu khối tài sản gắn chặt với những công ty có biến động cực lớn như Tesla và SpaceX.
Điều thú vị là dù thị trường có lúc “chỉnh” ông bao nhiêu đi nữa, Musk vẫn duy trì vị thế gần như không thể thay thế trong giới công nghệ và đầu tư. Tên tuổi của ông đủ lớn để tạo niềm tin cho một bộ phận nhà đầu tư, và cũng đủ gây tranh cãi để kích thích phe còn lại tìm cách đặt cược ngược lại. Chính sự phân cực đó khiến cổ phiếu liên quan đến Musk luôn có độ nóng cao hơn phần còn lại của thị trường.
Vì thế, chuyện Musk tụt xuống dưới mốc nghìn tỷ USD không hẳn là một cú ngã, mà giống như một cú lùi nhịp trong một ván cờ dài hơi. Chỉ cần thị trường phục hồi, Tesla và SpaceX tăng trở lại, ông hoàn toàn có thể quay lại câu lạc bộ nghìn tỷ một cách rất nhanh.
Kết luận
Từ câu chuyện tài sản của Elon Musk, có thể thấy thị trường chứng khoán luôn vận hành theo kiểu vừa logic vừa đầy cảm xúc. Chỉ một đợt bán tháo cũng đủ kéo khối tài sản khổng lồ xuống dưới một cột mốc lịch sử. Nhưng cũng chính thị trường ấy, nếu đổi chiều, có thể đẩy cùng con người đó trở lại đỉnh cao chỉ trong thời gian ngắn.
Hiện tại, Musk vẫn là người giàu nhất thế giới, SpaceX vẫn là tâm điểm chú ý, và phe bán khống vẫn chưa rời bàn chơi. Ván cờ này chưa kết thúc. Trái lại, có vẻ nó mới chỉ bước vào giai đoạn căng nhất. Và với Musk, điều chắc chắn duy nhất có lẽ là: ông luôn khiến thị trường phải nhìn theo từng bước đi của mình.