Thị trường kim loại quý toàn cầu đầu tháng 8 lại dậy sóng trước một tin tức — Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc chính thức tái khởi động mua vàng dự trữ, lần tăng mua đầu tiên sau 13 năm kể từ năm 2013. Gần như cùng thời điểm, giá vàng quốc tế bật tăng mạnh nhờ loạt yếu tố hỗ trợ: ngày 5/8, vàng giao ngay London tăng 4,16% trong phiên, chốt ở 4.247,17 USD/ounce, mức tăng một phiên lớn nhất kể từ tháng 2 năm nay; ngày 6/8 trong phiên có lúc vượt ngưỡng 4.300 USD, lần đầu tiên kể từ 18/6. Đến thời điểm viết bài, vàng giao ngay vẫn duy trì trên 4.260 USD/ounce trong vùng mạnh.
Một bên là tổ chức chính thức “ra tay”, một bên là giá vàng tăng với khối lượng lớn. Đằng sau chủ đề quen thuộc “vì sao mua vàng”, dòng vốn toàn cầu đang đưa ra câu trả lời mới bằng chính vàng thật.
Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc lần đầu “xuống sàn” sau 13 năm: ý nghĩa biểu tượng lớn hơn quy mô
Theo báo cáo công khai, lần mua vàng này của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc áp dụng mô hình “hai hướng song song”: một mặt hoàn tất xây dựng vị thế qua ETF vàng giao ngay, mặt khác thiết lập kênh thu mua vàng nội địa, kết nối Sở Giao dịch Hàn Quốc, tổ chức thanh toán chứng khoán và các doanh nghiệp khai khoáng nội địa; LS MnM và Korea Zinc là hai nhà sản xuất kim loại màu nội địa trở thành bên cung cấp. Hai doanh nghiệp này sản xuất khoảng 4–5 tấn vàng mỗi năm, trước đây phần lớn xuất khẩu ra nước ngoài, thời gian tới một phần sản lượng sẽ chuyển thành dự trữ vàng quốc gia.
Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc nêu rõ, lần mua vàng này thuộc kế hoạch phân bổ trung và dài hạn, sẽ không mua một lần với số lượng lớn, mà kết hợp với diễn biến thị trường và cơ cấu dự trữ ngoại hối để mua từ từ theo nhiều đợt, nhằm tránh tác động đến giá vàng do mua tập trung. Tuyên bố này nhất quán với quan điểm trước đó tại các hội nghị ngành — vàng có thể phòng ngừa rủi ro lạm phát, lại là sản phẩm thay thế quan trọng cho tài sản USD, phù hợp để đưa vào cơ cấu dự trữ ngoại hối dài hạn.
Về quy mô, khối lượng mua của Hàn Quốc trong ngắn hạn có thể hạn chế, nhưng ý nghĩa biểu tượng không thể xem nhẹ. Là nền kinh tế lớn châu Á, Hàn Quốc sau 13 năm đánh giá lại vai trò của vàng trong dự trữ ngoại hối, đánh dấu thêm một thành viên tham gia vào tiến trình đa dạng hóa tài sản dự trữ chính thức toàn cầu. Các nền kinh tế từng vắng bóng lâu năm trên thị trường vàng bắt đầu “quay đầu”, cho thấy trong bối cảnh tín dụng USD và rủi ro địa chính trị đan xen, giá trị dự trữ của vàng đang được định giá lại.
Vì sao làn sóng ngân hàng trung ương mua vàng ngày càng mạnh?
Hàn Quốc không phải trường hợp duy nhất. Báo cáo mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới về xu hướng nhu cầu vàng toàn cầu cho thấy, quý II/2026 các ngân hàng trung ương và tổ chức chính thức khác trên toàn cầu tăng mua ròng 289 tấn vàng, tăng 62% so với cùng kỳ, phục hồi lên mức cao nhất trong bốn năm. Trong đó, Ngân hàng Trung ương Ba Lan mua 51 tấn dẫn đầu, dự trữ vàng tăng lên 632 tấn; Ngân hàng Nhân dân Trung Hoa quý II tăng mua 33 tấn, mức mua hàng quý lớn nhất kể từ quý IV/2023, đồng thời tăng mua 20 tháng liên tiếp. Đến cuối tháng 6, dự trữ vàng chính thức của Trung Quốc đạt 2.346 tấn, chiếm 8% tổng dự trữ ngoại hối.
Đáng chú ý, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc tăng tốc mua vàng trong bối cảnh giá vàng trải qua quý yếu nhất trong hơn một thập kỷ. Chuyên gia nghiên cứu khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Hội đồng Vàng Thế giới cho biết, điều này làm nổi bật sự khác biệt giữa quản lý dự trữ chính thức và quyết định ngắn hạn của nhà đầu tư cá nhân — phía trước quan tâm khả năng chống chịu rủi ro dài hạn của danh mục đầu tư hơn là biến động giá ngắn hạn. Hành động mua vàng liên tục của ngân hàng trung ương cũng truyền tín hiệu quan trọng đến nhà đầu tư trong nước, giúp duy trì sức hấp dẫn đầu tư rộng rãi hơn trong thời kỳ biến động thị trường gia tăng.
Khảo sát “Khảo sát dự trữ vàng ngân hàng trung ương toàn cầu 2026” do Hội đồng Vàng Thế giới công bố tháng 6 cho thấy, 89% ngân hàng trung ương được khảo sát dự kiến dự trữ vàng chính thức toàn cầu sẽ tăng thêm trong 12 tháng tới. Các nhà quản lý dự trữ thường cho rằng động lực trực tiếp nhất của việc phân bổ vàng có hai: một là nhu cầu đa dạng hóa dự trữ, hai là rủi ro địa chính trị gia tăng thúc đẩy nhu cầu phân tán rủi ro sang các tài sản ngoài USD. Vàng không phụ thuộc vào tín dụng của bất kỳ chính phủ hay tổ chức phát hành đơn lẻ nào, không có rủi ro vỡ nợ đối tác, khi bất định toàn cầu dâng cao, đặc tính “phương tiện thanh toán cuối cùng” của vàng đương nhiên được các tổ chức chính thức ưa chuộng.
Từ ngân hàng trung ương đến cá nhân: Vì sao logic mua vàng chưa từng thay đổi
Việc ngân hàng trung ương mua vàng thường không tạo ra biến động ngắn hạn, nhưng có thể cung cấp lực đỡ ổn định khi giá giảm, trở thành “biến số chậm” của trục giá vàng trung và dài hạn. Đối với nhà đầu tư cá nhân, việc tổ chức chính thức liên tục mua vàng tự thân đã là sự “bảo chứng” thuyết phục nhất.
Từ dữ liệu thị trường Trung Quốc, sự nhiệt tình của nhà đầu tư cá nhân với vàng cũng rất cao. Số liệu Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy, nửa đầu năm nay nhu cầu vàng miếng và vàng xu của Trung Quốc tăng vọt 31% lên 314 tấn so với cùng kỳ, mức nửa năm mạnh nhất lịch sử; nhu cầu đầu tư (vàng miếng, vàng xu và ETF vàng) chiếm 66% tổng nhu cầu vàng của Trung Quốc, quy mô đáng kể, phản ánh nhu cầu mạnh mẽ của thị trường đối với phòng ngừa rủi ro, bảo toàn tài sản và thu nhập. Đồng thời, lợi suất trái phiếu trong nước duy trì ở mức thấp, thị trường bất động sản vẫn trong giai đoạn phục hồi, nhu cầu bảo toàn tài sản của cư dân cung cấp hỗ trợ liên tục cho đầu tư vàng vật chất.
Vàng được gọi là “hòn đá kê” của tài sản gia đình, cốt lõi nằm ở ba đặc tính: thứ nhất là chức năng giữ giá, về dài hạn sức mua của vàng tương đối ổn định, có thể phòng ngừa rủi ro mất giá tiền tệ; thứ hai là đặc tính chống lạm phát, trong chu kỳ giá cả tăng, vàng thường vượt trội hơn hầu hết tài sản tiền tệ; thứ ba là chức năng phân tán rủi ro, vàng có tương quan thấp với cổ phiếu, trái phiếu và các tài sản tài chính truyền thống khác, thêm một tỷ lệ vàng nhất định vào danh mục có thể làm mượt biến động tổng thể một cách rõ rệt.
Tất nhiên, nhà đầu tư cũng cần nhìn nhận hợp lý “mặt trái” của vàng. Từ đầu năm đến nay, giá vàng quốc tế trải qua quá trình từ đỉnh lịch sử đến điều chỉnh kiểu “tàu lượn”, sau đó dao động quanh 4.000 USD/ounce, biến động ngắn hạn dữ dội. Bản chất của vàng là công cụ phân bổ tài sản chứ không phải loại hình đầu cơ ngắn hạn; coi vàng như cổ phiếu để “mua thấp bán cao”, mong làm giàu một đêm, chính là sai lầm lớn nhất của đa số nhà đầu tư cá nhân.
Người bình thường nên “mua vàng đúng cách” thế nào?
Theo tổng hợp nhiều tổ chức và phân tích nội bộ ngành, nhà đầu tư cá nhân có thể tiếp cận phân bổ vàng từ ba khía cạnh:
- Xác định tỷ lệ phân bổ: Vàng phù hợp làm “tấm đệm an toàn” trong phân bổ tài sản, thường khuyến nghị chiếm 5% đến 15% tài sản đầu tư có thể sử dụng của gia đình, điều chỉnh linh hoạt theo khả năng chịu đựng rủi ro của bản thân, tuyệt đối không nên dồn toàn bộ vốn.
- Lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp: Vàng miếng vật chất, vàng xu thích hợp nắm giữ dài hạn và kế thừa; ETF vàng và vàng tích lũy có mức đầu tư tối thiểu thấp, thanh khoản tốt, thích hợp mua góp theo định kỳ; trang sức vàng mang tính tiêu dùng, không nên đo lường hoàn toàn theo logic đầu tư.
- Kiên trì tư duy góp vốn nhiều đợt và dài hạn: Trong lúc giá vàng dao động điều chỉnh, mua góp từng đợt, giảm bớt việc chọn thời điểm ngắn hạn, hợp với logic đầu tư vàng dài hạn hơn là mua một lần với tỷ trọng lớn. Như giới ngành nhận định, biến động ngắn hạn của giá vàng khó dự đoán, nhưng các yếu tố hỗ trợ dài hạn như ngân hàng trung ương các nước mua vàng, phi đô la hóa và rủi ro địa chính trị vẫn chưa thay đổi.
Nhìn về phía trước, các tổ chức lớn tại Phố Wall nhìn chung lạc quan về xu hướng trung và dài hạn của vàng. Deutsche Bank tái khẳng định mục tiêu 4.600 USD/ounce vào cuối năm; UBS dự báo giá vàng đạt 4.400 USD vào tháng 9, 4.600 USD vào tháng 12 và có thể chạm 5.200 USD vào tháng 6/2027; trong kịch bản cơ sở của Citi, giá vàng sẽ tăng lên 4.500 USD trong quý IV/2026. Các nhà phân tích đồng thời nhắc nhở, sau khi tăng nhanh trong ngắn hạn, giá vàng có thể dao động hoặc điều chỉnh để hấp thụ mức tăng, nhà đầu tư nên chú trọng liệu các tín hiệu vĩ mô có tạo thành lực tiếp sức bền bỉ hay không, thay vì đuổi theo cảm xúc ngắn hạn.
Từ cú “quay đầu” sau 13 năm của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, đến việc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc tăng mua 20 tháng liên tiếp, rồi cảnh nhà đầu tư cá nhân tranh mua vàng miếng, vàng xu — logic phân bổ vàng đang hình thành đồng thuận trên phạm vi toàn cầu. Khi bất định trở thành trạng thái thường trực, đáp án của “vì sao mua vàng” có lẽ nằm ngay trong chuỗi tăng mua của các tổ chức chính thức và mua vào của người dân hết vòng này đến vòng khác.
(Bài viết tổng hợp từ thông tin công khai, chỉ mang tính tham khảo, không cấu thành khuyến nghị đầu tư.)
